Bu rehber, YÖK Ulusal Tez Merkezi’ndeki Tez Veri Giriş Formu’nun ne zaman ve nasıl doldurulduğunu, referans numarasının ne işe yaradığını, tezin PDF dosyasının nasıl hazırlanması gerektiğini ve tezin erişime açılmasının hangi durumlarda ertelenebileceğini YÖK yönergesi ve resmî kaynaklar üzerinden adım adım açıklar.
Tez savunmasını başarıyla tamamlayan öğrencinin önünde son bir resmî adım kalır: tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ne teslim edilmesi. Bu adımın merkezinde YÖK tez veri giriş formu bulunur. Form basit görünse de başlıkta kullanılan bir simge, özetin uzunluğu ya da yanlışlıkla iki kez doldurulmuş bir form, enstitüde teslimin gecikmesine yol açabilir. Bu yazıda süreci YÖK’ün ilgili yönergesi, Ulusal Tez Merkezi’nin sık sorulan sorular sayfası ve enstitü kılavuzlarından aldığımız bilgilerle anlatıyoruz.
Hukuki Dayanak: Tezler Neden Erişime Açılıyor?
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na 7100 sayılı Kanun ile eklenen ek 40. madde, lisansüstü tezlerin yetkili kurum ve kuruluşlarca gizlilik kararı alınmadıkça, bilime katkı sağlamak amacıyla YÖK Ulusal Tez Merkezi tarafından elektronik ortamda erişime açılmasını öngörür1,2. Bu hükme ve Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne dayanan “Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge” ise formun doldurulmasından tezin erişime açılmasına kadar tüm süreci düzenler3. Yönerge yüksek lisans ve doktora tezlerinin yanı sıra sanatta yeterlik ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık tezlerini de kapsar3.
Yönetmeliğe göre de enstitü, kabul edilen tezin bir kopyasını tezin tesliminden itibaren üç ay içinde elektronik ortamda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderir4.
Form Ne Zaman Doldurulur?
Pek çok öğrenci formu yalnızca savunmadan sonra doldurulan bir belge olarak bilir. Oysa yönergeye göre süreç iki aşamalıdır3:
- Tez önerisi kabul edildiğinde: Öğrenci Tez Otomasyon Sistemine üye girişi yaparak Tez Veri Giriş Formu’nu doldurur.
- Tez sınavında başarılı olduktan sonra: Öğrenci daha önce girdiği tez bilgilerini günceller, tezini elektronik olarak hazırlar ve enstitüye ya da fakülteye teslim eder.
Uygulamada bazı enstitüler formun tez sınavından sonra doldurulmasını ister. Örneğin Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, tez sınavından sonraki bir ay içinde teslim edilecek belgeler arasında Ulusal Tez Merkezi’nden alınacak ve öğrenci tarafından imzalanacak bir adet Tez Veri Giriş Formu çıktısını sayar5. Enstitünüzün uygulamasını teslim kılavuzundan kontrol edin.
Adım Adım: Tez Veri Giriş Formu Nasıl Doldurulur?
1. Sisteme e-Devlet ile giriş
Ulusal Tez Merkezi’ne göre form için ayrıca üyelik gerekmez; tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinde e-Devlet şifresiyle giriş yapılır. Yabancı uyruklu öğrenciler yabancı kimlik numaralarıyla PTT şubelerinden e-Devlet şifresi alarak giriş yapabilir2.
2. Bibliyografik bilgilerin girilmesi
Form; tezin adı, yazar adı, referans numarası ve diğer bibliyografik bilgileri içerir. Yönerge bu alanlar için şu kuralları koyar3:
- Başlık ve özet alanları: Bu metinler veri tabanının taranabilir alanlarına yüklendiği için italik yazı, tablo, şekil, grafik, kimyasal veya matematiksel formül, sembol, alt veya üst simge, Yunan harfleri ve standart olmayan karakterler kullanılmamalıdır.
- Anabilim dalı ve bilim dalı: Açılan listeden seçilir; uygun seçenek yoksa boş bırakılabilir.
- Dizin terimleri: Tezlere doğrudan erişim sağlayan anahtar kelimelerdir. Önerdiğiniz terim listede yoksa “Türkçesi=İngilizcesi” biçiminde yazılır.
- Özet: Biri Türkçe olmak üzere iki dilde ve 250 kelimeyi geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır.
Son maddeye dikkat edin: Enstitünüzün tez yazım kılavuzu basılı tezdeki özet için daha uzun bir sınır tanıyor olabilir; ancak formdaki özet alanı için yönergedeki 250 kelime kuralı geçerlidir3. Enstitü kılavuzlarındaki özet kurallarının nasıl değiştiğini yüksek lisans tezi sayfa sayısı yazımızda karşılaştırdık.
| Alan | Kaçınılması gereken | Doğru kullanım |
|---|---|---|
| Tez başlığı | “TiO2 nanopartiküllerinin in vitro etkisi” | “TiO2 nanopartiküllerinin in vitro etkisi” |
| Özet | “p < 0,05; β = 0,42; α düzeyi” | “istatistiksel olarak anlamlı; beta katsayısı 0,42; alfa düzeyi” |
| Dizin terimi (listede yoksa) | “metabolik sendrom” | “Metabolik sendrom=Metabolic syndrome” |
Tablodaki ifadeler kuralın uygulanışını göstermek için hazırlanmış örneklerdir.
3. Kaydet ve referans numarası
Form doldurulup “Kaydet” tıklandığında sistem bir referans numarası üretir; Ulusal Tez Merkezi’ndeki tüm kontrol ve düzenlemelerde bu numara esas alınır3. Enstitüler de bu numarayı dosya adlarında kullanır: Gaziantep Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü kılavuzu, sistemin otomatik verdiği referans numarasının tezin ve özetlerin dosyalarına ad verilirken kullanılacağını belirtir6.
4. Formda değişiklik veya yanlışlıkla ikinci form
Formda değişiklik yapmak için e-Devlet ile yeniden giriş yapıp “Tezlerim” başlığı altından forma erişebilirsiniz2. Formu yanlışlıkla birden fazla doldurduysanız, Ulusal Tez Merkezi YÖK’e gönderilmiş formun üzerindeki referans numarasını geçerli sayar; hatalı formlar daha sonra sistemden silinir2. Bu nedenle enstitüye teslim ettiğiniz çıktıdaki referans numarasının dosya adlarındaki numarayla aynı olduğundan emin olun.
Pratik İpucu
Formu kaydettiğiniz anda referans numarasını not edin ve PDF dosyanızı, varsa ek dosyanızı ve enstitünün istediği diğer dosyaları bu numarayla adlandırın3,6. Teslim gününde yeni bir form doldurmak yerine “Tezlerim” bölümündeki mevcut formu güncelleyin2.
Tezin PDF Dosyasını Hazırlama
Yönergenin kompakt disklerin hazırlanmasına ilişkin hükümleri, PDF dosyası için de açık kurallar koyar3,7:
- Tez tek bir PDF dosyası olarak hazırlanır ve enstitü veya fakülte tarafından onaylanan kopyayla aynı olmalıdır; sayfa numaraları ile resim, şekil ve tabloların yerleri basılı tezle özdeş olmalıdır.
- Tam metin dosyası sıkıştırılmamış ve şifresiz olmalıdır.
- Metin biçimindeki ya da fotokopiyle hazırlanmış ekler tam metin PDF dosyasının içinde yer almalıdır; gerekirse tarayıcıyla PDF’e dönüştürülür.
- Resim, harita, bilgisayar programı, görüntü veya ses kaydı gibi ekler referans numarasıyla adlandırılmış tek bir sıkıştırılmış dosyada (referansno.RAR) toplanır.
- Yönergenin güncel metnine göre 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca kişisel veriler ve ıslak imzalar maskelenmeli veya çıkarılmalıdır7,8.
Ulusal Tez Merkezi, sisteme 200 MB’a kadar dosya yüklenebildiğini, tezin parça parça değil tek PDF olarak hazırlanması ve eklerin RAR biçiminde sıkıştırılması gerektiğini belirtir2. Enstitüler de KVKK gereğini kendi kurallarıyla uygular: Gaziantep Üniversitesi SBE kılavuzu PDF’teki onay sayfasının jüri üyelerinin imzaları olmadan yalnızca isimleriyle eklenmesini ve özgeçmişin çıkarılmasını ister5.
Tezin Erişime Açılması ve Erteleme Seçenekleri
Ulusal Tez Merkezi, enstitü ve fakültelerin yüklediği tezlerin bibliyografik bilgilerini kontrol eder, kataloglama kurallarına göre düzenler, konu başlıklarını belirler ve tezi tam metin olarak internet üzerinden erişime açar3. Bazı durumlarda erişim ertelenebilir3:
- Patent: Tezle ilgili patent başvurusu yapılmışsa veya patent süreci devam ediyorsa, danışmanın önerisi ve anabilim dalının uygun görüşü üzerine enstitü veya fakülte yönetim kurulu erişimi iki yıl erteleyebilir.
- Haksız kazanç riski: Yeni teknik, materyal veya yöntem içeren, henüz makaleye dönüşmemiş ya da patentle korunmamış bulguların paylaşılması üçüncü kişilere haksız kazanç sağlayabilecekse, yönetim kurulunun gerekçeli kararıyla erişim altı ayı aşmamak üzere engellenebilir.
- Gizlilik kararı: Ulusal çıkarları veya güvenliği ilgilendiren (emniyet, istihbarat, savunma ve güvenlik, sağlık vb.) konulardaki tezler için yönergenin 7. maddesi gizlilik kararı öngörür; bu tezler gizlilik süresince enstitü veya fakültede muhafaza edilir, karar kalkarsa sisteme yüklenir3. Kararı verecek merci yönergenin yayımlanmış metinlerinde farklı yazılmıştır: Dicle Üniversitesi’nin yayımladığı 2018 metninde üniversite yönetim kurulu, ODTÜ Kütüphanesi’nin yayımladığı KVKK hükümlü metinde ise tezin yapıldığı kurum olarak geçer3,7. Bu nedenle süreci enstitünüzden doğrulayın.
Kurumsal uygulamaya örnek olarak ODTÜ’nün 2025 tarihli yönergesi, erteleme ve engelleme için YÖK yönergesinin 6. maddesindeki hükümleri uygular ve telif hakkı ya da ambargo nedeniyle yayımlanamayan tezlerin yalnızca bibliyografik bilgilerinin açık erişim sistemine aktarıldığını belirtir10.
Tezinizden henüz yayımlanmamış bir makale hazırlıyorsanız, altı aylık engelleme seçeneğini danışmanınızla savunmadan önce konuşun; karar enstitü yönetim kurulunca alınacağı için son güne bırakılmamalıdır3. Türkiye’de tezlerden makale üretimi zaman alır ve alandan alana değişir. Ulusal Tez Merkezi verilerine dayanan bibliyometrik çalışmalarda, tıbbi mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları alanındaki 824 uzmanlık ve doktora tezinin %11,4’ü (94 tez) uluslararası dergilerde yayımlanmıştır11. Acil tıpta 1998-2021 arasında Ulusal Tez Merkezi’ne gönderilen 2.434 tezin %35,5’i (864 tez) yayımlanmıştır12. Radyasyon onkolojisi uzmanlık tezlerinde (2003-2023) 277 tezin %52,3’ü yayımlanmış, yayına kadar geçen ortalama süre ise 4,79 ± 3,70 yıl bulunmuştur13. Bu oranlar yalnızca ilgili alanları yansıtır ve birbiriyle doğrudan karşılaştırılamaz; yine de makale planınız varsa erteleme seçeneğini savunmadan önce danışmanınızla değerlendirmenin yerinde olduğunu düşündürür3,11,12,13. Makale sürecinin genel adımları için dergiye makale gönderme rehberimize bakabilirsiniz.
Teziniz Tez Merkezi’nde görünmüyorsa
Ulusal Tez Merkezi’ne göre tezlerin PDF’lerini sisteme enstitüler yükler ve Tez Veri Girişi ve Yayımlama İzin Formları’nı YÖK’e gönderir; enstitüler bu formları Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında liste halinde iletir2. Teziniz sistemde görünmüyorsa enstitünüze başvurmanız gerekir2. Tezi daha önce erişime kapatılmış yazarlar, tam metnin yeniden açılması için Ulusal Tez Merkezi’nin sık sorulan sorular sayfasında belirtilen iletişim kanallarına başvurur2; 2006 öncesi erişime kapalı tezlerin yazarları ise “Tez Yayımlama İzin Belgesi” ile tezlerini erişime açabilir9.
Teslim Öncesi Kontrol Listesi
- e-Devlet şifreniz hazır ve geçerli mi2?
- Formdaki başlık ve özette italik, simge, alt-üst simge veya Yunan harfi var mı3?
- Formdaki özetler Türkçe ve ikinci bir dilde, 250 kelimenin altında mı3?
- Referans numarası çıktıdaki ve dosya adlarındaki ile aynı mı; yanlışlıkla ikinci bir form oluşturdunuz mu2,6?
- PDF tek dosya, şifresiz, basılı tezle sayfa sayfa aynı mı; ekler PDF içinde veya referansno.RAR dosyasında mı3?
- Kişisel veriler ve ıslak imzalar maskelendi veya çıkarıldı mı7,8?
- Erişim ertelemesi gerekiyorsa yönetim kurulu kararı alındı mı3?
- Ciltli kopyalar ve belgeler sınav tarihinden itibaren bir ay içinde enstitüye teslim edildi mi (enstitü yönetim kurulu talep halinde bu süreyi en fazla bir ay uzatabilir)4,5?
Destek
Teslimden önce tezinizin tamamının ya da seçtiğiniz bir bölümün dil ve format kontrolünü yaptırmak isterseniz tez düzenleme hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Hizmet dil ve biçim düzenlemesiyle sınırlıdır; tezin yazarı sizsiniz, form ve teslim işlemlerini de öğrencinin kendisi yapar. Aldığınız dil desteğini enstitünüzün kurallarına uygun biçimde teşekkür bölümünde belirtmenizi öneririz. Herhangi bir kabul, sonuç veya süre taahhüdü vermiyoruz.
Tez Düzenleme – Bölüm
Tezinizin seçtiğiniz tek bir bölümü için dil ve format kontrolü; 1 tur revizyon hakkı dahil.
Tez Düzenleme – Temel Paket (Yüksek Lisans Tezi)
Yüksek lisans tezinizin tamamı için dil, format ve referans kontrolü; 2 tur revizyon dahil.
Sık Sorulan Sorular
Kaynaklar
- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, ek madde 40 (7100 sayılı Kanun madde 10 ile eklenmiştir; Resmî Gazete, 06.03.2018, Sayı 30352). mevzuat.gov.tr (Erişim: Ekim 2026)
- Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. Sık Sorulan Sorular. tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/sss.jsp (Erişim: Ekim 2026)
- Yükseköğretim Kurulu. Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge (30.05.2018), madde 1-7. Dicle Üniversitesi tarafından yayımlanan metin: dicle.edu.tr (Erişim: Ekim 2026)
- Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği. Resmî Gazete, 20.04.2016, Sayı 29690 (son değişiklik: 06.03.2026, Sayı 33188), madde 10 ve 23. mevzuat.gov.tr (Erişim: Ekim 2026)
- Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Tez Yazım Kılavuzu (2026), Bölüm 3: Enstitüye Tez Teslim Süreci. sbe.gaziantep.edu.tr (Erişim: Ekim 2026)
- Gaziantep Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Tez Yazım Kılavuzu (güncelleme 07.04.2026). fbe.gaziantep.edu.tr (Erişim: Ekim 2026)
- Yükseköğretim Kurulu. Lisansüstü Tezlerin Elektronik Ortamda Toplanması, Düzenlenmesi ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge, KVKK hükümlerini içeren güncel metin, madde 4 ve 7. ODTÜ Kütüphanesi tarafından yayımlanan metin: lib2.metu.edu.tr (Erişim: Ekim 2026)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Resmî Gazete, 07.04.2016, Sayı 29677. mevzuat.gov.tr (Erişim: Ekim 2026)
- Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi. Ana sayfa: Araştırmacıların dikkatine. tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi (Erişim: Ekim 2026)
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi. Lisansüstü Tezlerin Elektronik Kopyalarının Teslim Alınması, Saklanması ve Erişime Açılmasına İlişkin Yönerge (Senato kararı 15.04.2025, 2025/4-3), madde 6. lib2.metu.edu.tr (Erişim: Ekim 2026)
- Sipahi OR, Çağlayan Serin D, Pullukçu H, Taşbakan M, Köseli Ulu D, Yamazhan T, et al. Publication rates of Turkish medical specialty and doctorate theses on medical microbiology, clinical microbiology and infectious diseases disciplines in international journals. Mikrobiyol Bul. 2014;48(2):341-5. doi.org/10.5578/mb.7003; PMID: 24819272
- Özturan İU, Sarbay İ. Scholarly impact of the dissertation requirement for postgraduate medical education and factors affecting transformation into publication: a bibliometric analysis of 2434 dissertations in the field of emergency medicine. Turk J Emerg Med. 2023;23(4):219-24. doi.org/10.4103/tjem.tjem_45_23; PMID: 38024192
- Sengun Y, Abacioglu MU. Publication status of radiation oncology specialization theses in Türkiye: a review of two decades. J Cancer Educ. 2025. doi.org/10.1007/s13187-025-02785-x; PMID: 41275456
İlgili Yazılar
- Yüksek Lisans Tezi Kaç Sayfa Olmalı? YÖK Kuralları ve Enstitü Kılavuzları
- Tez Savunması Nasıl Yapılır? Sunum Planı, Slayt Taslağı ve Jüri Soruları
- İntihal Oranı Kaç Olmalı? Tez ve Makalede Benzerlik Eşikleri
- Dergiye Makale Gönderme: ScholarOne ve Editorial Manager Adım Adım
İlgili hizmetimiz: Tezinizin teslim öncesi dil ve format kontrolü için tez düzenleme hizmetimizi inceleyebilir, çalışmanızı anlatmak için ücretsiz ön görüşme talep edebilir ya da [email protected] adresine yazabilirsiniz.
Sorunuz mu var? Hemen yazın
Bir iş günü içinde dönüş yapıyoruz. Peşin ödeme gerekmez.
Bir yanıt yazın