Dergiye Makale Gönderme: ScholarOne ve Editorial Manager Rehberi

Bu rehber, makalenizi bir dergiye göndermeden önce hazırlamanız gereken dosyaları, ScholarOne ve Editorial Manager sistemlerinde gönderimin adımlarını, durum (status) ifadelerinin anlamını ve yanıt için gerçekçi bekleme sürelerini resmî kaynaklar ve yayımlanmış verilerle açıklar.

Makaleniz bitti, hedef derginizi seçtiniz ve geriye yalnızca “gönder” düğmesine basmak kaldı. Ancak pratikte dergiye makale gönderme süreci, bir form doldurmaktan fazlasıdır: Dergiler gönderimleri çoğunlukla ScholarOne Manuscripts veya Editorial Manager gibi çevrim içi sistemler üzerinden alır; bu sistemler sizden dosyaları ve makale bilgilerini girmenizi ve sistemin oluşturduğu PDF’i kontrol etmenizi ister^1,4. Eksik bir adım, gönderimin “Incomplete” (tamamlanmamış) durumunda beklemesine ya da hakem değerlendirmesinden önce düzeltme için size geri gönderilmesine yol açabilir³. Bu yazıda süreci adım adım, sistemlerin ve kılavuzların resmî açıklamalarına dayanarak anlatıyoruz.

Göndermeden Önce: Dergi Kurallarını ve Dosyaları Hazırlayın

İlk iş, hedef derginin yazar rehberini (Instructions for Authors / Guide for Authors) baştan sona okumaktır. ICMJE önerileri de bazı ayrıntıların (örneğin tablo dipnotlarında kullanılan simgelerin) dergiden dergiye değiştiğini belirtir ve her derginin yazar yönergesine bakılmasını ister⁶. Gönderim sırasında en sık istenen dosya ve bilgiler şunlardır:

ICMJE ayrıca kelime sayısının özet, teşekkür, tablolar, şekil açıklamaları ve kaynaklar hariç hesaplanmasını ve bazı gönderim sistemlerinin dosyalar yüklenmeden önce şekil ve tablo sayısını istediğini belirtir⁶. Bu bilgileri gönderimden önce hazırlamak, form ekranlarında eksik bilgiyle karşılaşmanızı önlemeye yardımcı olur⁶.

Aynı makaleyi iki dergiye aynı anda göndermeyin

ICMJE açıkça, yazarların aynı makaleyi aynı ya da farklı dilde eşzamanlı olarak birden fazla dergiye göndermemesi gerektiğini belirtir⁷. Makale büyük ölçüde yayımlanmış bir çalışmayı raporluyorsa veya başka yerde gönderilmiş ya da kabul edilmiş bir makaleyle yakından ilişkiliyse, bu durum gönderim mektubunda açıkça belirtilmeli ve ilgili materyal editöre sunulmalıdır. Çalışma bir preprint sunucusunda paylaşıldıysa bunu dergiye bildirmek yazarın sorumluluğundadır⁷.

Yazar katkılarını CRediT ile tanımlayın

Yazar katkıları standart rollerle tanımlanabilir. CRediT (Contributor Roles Taxonomy), araştırma çıktılarına yapılan katkıları tanımlayan 14 rolden oluşan bir sınıflamadır ve 2022’de ANSI/NISO Z39.104-2022 standardı olarak onaylanmıştır⁸. Roller arasında kavramsallaştırma (Conceptualization), veri düzenleme (Data curation), biçimsel analiz (Formal analysis), yöntem (Methodology), denetim (Supervision), görselleştirme (Visualization), özgün taslak yazımı (Writing – original draft) ile gözden geçirme ve düzenleme (Writing – review & editing) yer alır⁸. Katkıları gönderimden önce ortak yazarlarla netleştirmek yararlıdır⁸.

ScholarOne Manuscripts ile Adım Adım Gönderim

ScholarOne Manuscripts, Clarivate tarafından sunulan bir çevrim içi gönderim sistemidir²; gönderim, derginin kendi ScholarOne sayfası üzerinden yapılır. Oxford University Press’in Science and Public Policy dergisi için yayımladığı yönerge süreci şöyle özetler (ayrıntılar dergiye göre değişebilir)¹:

1. Kayıt olun. Derginin ScholarOne sayfasında “New User?” bölümünden yeni kullanıcı olarak kaydolun, ardından giriş yapın¹.
2. Author Center’a geçin. Makale yükleme işlemleri yazar merkezinden (Author Center / Author Dashboard) başlatılır^1,2.
3. Adımları sırayla doldurun. Gönderim en fazla yedi adımdan oluşur ve her ekranda “Next” düğmesiyle bir sonraki adıma geçilir¹. Bu adımlarda makale bilgilerini (başlık ve özet dahil) ilgili alanlara girer ve ortak yazarların e-posta adreslerini verirsiniz¹; hangi alanların istendiği derginin yapılandırmasına göre değişir⁵.
4. Dosyaları yükleyin. Her dosyayı “Browse” ile seçip doğru “File content” türünü (ana metin, şekil, tablo, ek dosya vb.) atayın ve “Upload files” ile yükleyin. Sistem dosyalarınızı PDF’e dönüştürür¹.
5. PDF provasını kontrol edin. Yükleme sonrasında oluşturulan provayı görüntüleyip baştan sona okuyun¹.
6. Review & Submit. Provadan memnunsanız “Next” ile “Review & Submit” ekranına geçer, girdiğiniz bilgileri son kez kontrol edip gönderimi tamamlarsınız¹.

Gönderim sonrasında durumu izlemek için hesabınıza girip “Author” bölümüne, oradan Author Dashboard’daki “Submitted Manuscripts” listesine bakmanız yeterlidir². Karar verildikten sonra revizyon dosyaları da aynı merkezden, karar verilmiş makaleler bölümünden yüklenir¹.

Editorial Manager ile Adım Adım Gönderim

Editorial Manager, Elsevier’in destek sayfalarında ayrıntılı biçimde anlattığı diğer çevrim içi gönderim sistemidir^3,4. Mantık ScholarOne’a benzer: Derginin kendi sayfasında oturum açılır, gönderim başlatılır, dosyalar ve bilgiler girilir; adımlar derginin yapılandırmasına göre değişir⁵. Kritik fark, son adımdaki PDF onayıdır. Elsevier’in destek sayfasına göre tüm adımlar tamamlanıp PDF oluşturulduktan sonra, gönderimin hakem değerlendirmesi için dergiye iletilebilmesi için sorumlu yazarın PDF’i görüntüleyip onaylaması gerekir⁴. Onaylanmayan gönderim tamamlanmamış sayılır ve derginin ayarına göre size hatırlatma e-postaları gelebilir⁴.

Onay adımları şöyledir⁴:

1. “Submissions Waiting for Author’s Approval” (revizyonda “Revisions Waiting for Approval”) bölümünü açın.
2. “View Submission” ile PDF’i indirin veya açın ve doğruluğunu kontrol edin.
3. Düzeltme gerekiyorsa “Edit” ile değişiklik yapıp PDF’i yeniden oluşturun.
4. Etik ve kullanım koşullarına ilişkin onay kutusunu işaretleyin.
5. İşlem sütunundaki “Approve Submission” bağlantısına tıklayın. Gönderim “Submissions Being Processed” bölümüne geçer.

PDF’in oluşturulma süresi yüklediğiniz dosyaların boyutuna ve türüne göre değişir⁴. Revizyon gönderirken de aynı mantık geçerlidir: Makale “Submissions Needing Revision” altında bulunur, revize dosyalar yüklenir, PDF oluşturulur ve “Approve Revision” ile gönderilir; bazı dergiler hakem yorumlarına yanıtı ayrı bir Word dosyası olarak ister⁵.

Kapak Mektubu, Önerilen Hakemler ve Beyanlar

Kapak mektubu, gönderim mektubu olarak editöre ulaşır; çalışmanın sorusunu, temel bulgusunu ve derginin okuruna uygunluğunu kısaca ifade etmek için kullanılır. ICMJE, makale daha önce büyük ölçüde raporlanmış bir çalışmayla ya da başka yerde gönderilmiş bir makaleyle yakından ilişkiliyse bunun gönderim mektubunda belirtilmesini ister⁷. Bu nedenle kapak mektubu yalnızca bir nezaket metni değil, şeffaflık beyanının da bir parçasıdır.

Hakem önerisi alanı bulunan dergilerde süreci dürüst biçimde kullanmak gerekir. Springer Nature’dan Patel, yayın sürecinin makalelerin hakem değerlendirmesinden geçmesini sağlayacak biçimde sistematik olarak manipüle edildiği vakaları ve bu nedenle yapılan geri çekmeleri anlatır; COPE bu konuda yeni kılavuz ve akış şemaları yayımlamıştır¹⁰.

Beyanlar konusunda ICMJE, her yazar için çıkar ilişkisi ve faaliyet bildiriminin makalenin bir parçası olmasını ve destek kaynaklarının başlık sayfasında belirtilmesini ister; bildirimin biçimini ve yerini dergi belirler⁶. Bu nedenle formdaki bilgilerle ana metindeki beyanların birbiriyle uyumlu olmasına dikkat edin.

Gönderimde sık yapılan teknik hatalar

• Dosya türünü yanlış atamak: ScholarOne her dosya için doğru “File content” türünün seçilmesini ister¹.
• PDF’i kontrol etmeden onaylamak: Elsevier, PDF’i görüntülemeden onay verilemeyeceğini; bir düzeltme gerekiyorsa “Edit” ile gönderime dönüp PDF’i yeniden oluşturmanız gerektiğini belirtir⁴.
• Yazar listesini önceden kesinleştirmemek: Elsevier, yazar listesi ve sırasının ilk gönderimde kesin olarak verilmesini bekler; sonradan ekleme, çıkarma veya sıra değişikliği yalnızca istisnai durumlarda ve editörün takdirinde değerlendirilir⁵.
• Anonimlik kuralını gözden kaçırmak: Çift anonim dergilerde hakem PDF’i bazı dosya türlerini ve üst veriyi içermez⁴; yine de derginin yazar yönergesindeki anonimleştirme talimatlarını uygulayın.
• Gönderimi yarıda bırakmak: Editorial Manager’da PDF onaylanmadığı sürece gönderim hakem değerlendirmesi için dergiye iletilmez⁴.

Gönderim Durumları Ne Anlama Gelir?

Gönderimden sonra sistemdeki durum ifadesi tek bilgi kaynağınızdır. Elsevier’in Editorial Manager için yayımladığı açıklamalar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir³. Dergiler durum ifadelerini özelleştirebilir³; ScholarOne gibi diğer sistemlerde farklı ifadeler görebilirsiniz.

Durumun bir süre aynı kalması tek başına olumsuz bir işaret değildir; “Under Review” aşaması özellikle uzun sürebilir; Elsevier, inceleme süresinin dergiye ve hakemlerin bulunabilirliğine göre değiştiğini belirtir³. “Sent Back to Author” durumunda ise hakem süreci başlamadan önce e-postayla bildirilen değişiklikleri yapmanız gerekir³.

Ne Kadar Beklemeniz Gerekir?

Bekleme süresi alana ve dergiye göre büyük farklılık gösterir. Huisman ve Smits, yazarların SciRev platformuna bildirdiği yaklaşık 3500 hakem süreci deneyimini analiz etmiştir⁹. İlk hakem turunun ortalama süresi tüm alanlarda 13 haftadır; tıpta 8, halk sağlığında 9, doğa bilimlerinde 11 hafta iken sosyal bilimlerde 17, ekonomi ve işletmede 18 haftaya çıkmaktadır⁹. Tüm alanlarda yazarların yalnızca %19’u ilk yanıtı bir ay içinde, %68’i üç ay içinde almıştır⁹.

Aynı çalışmada hakeme gönderilmeden verilen ret kararlarının ortalama 12 günde (tıpta 10 günde) geldiği; kabul edilen makalelerde toplam hakem sürecinin ortalama 17 hafta sürdüğü ve ortalama 2,03 hakem turu içerdiği bildirilmiştir⁹. Yazarların revizyon için harcadığı süre ise ortalama 39 gündür⁹. Bu veriler yazarların bildirimlerine dayanır ve tek tek dergileri temsil etmeyebilir; yine de planlama için yararlı bir çerçeve sunar; hedef derginizin web sayfasında ilk karar süresi yayımlanıyorsa onu esas alın⁹.

Ne zaman editöre yazmalı?

Derginin yayımladığı süreler belirgin biçimde aşıldıysa, sistemdeki durumu kontrol ettikten sonra makale numaranızı belirterek güncel durumu soran kısa bir e-posta yeterlidir³. Başka bir dergiye geçmeyi düşünüyorsanız, eşzamanlı gönderim ilkesi nedeniyle yeni dergiye göndermeden önce mevcut gönderimin sonuçlandığından veya geri çekildiğinden emin olun⁷.

Gönderim Öncesi Kontrol Listesi

• Yazar rehberindeki biçim, kelime sınırı ve özet yapısı uygulandı mı⁶?
• Başlık sayfasında sorumlu yazarın iletişim bilgileri ve kelime sayısı var mı⁶?
• Şekil ve tablo sayısı ile dosyaları hazır mı⁶?
• Kapak mektubunda ilişkili yayın veya preprint belirtildi mi⁷?
• Yazar katkıları CRediT rolleriyle tanımlandı mı⁸?
• Etik kurul onayı, çıkar çatışması ve finansman beyanları derginin istediği biçimde mi⁶?
• Sistemin oluşturduğu PDF baştan sona kontrol edildi ve (Editorial Manager’da) onaylandı mı^1,4?
• Gönderimden sonra durum “Submitted to Journal” veya eşdeğerine geçti mi³?

Destek

Kapak mektubunuzu hazırlamak veya makalenizi hedef derginin yazım kurallarına göre düzenletmek için destek alabilirsiniz. Gönderim işlemi ve beyanlar yazarların sorumluluğundadır; ICMJE, yazım ve dil düzenleme desteğinin yazarlık gerektirmediğini, bu katkıların teşekkür bölümünde belirtilmesini önerir¹¹. Herhangi bir kabul, sonuç veya süre taahhüdü vermiyoruz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

1. Oxford University Press. Science and Public Policy: Online Submission (ScholarOne Manuscripts). academic.oup.com/spp (Erişim: Ekim 2026)
2. Clarivate. ScholarOne Manuscripts: For Authors. clarivate.com (Erişim: Ekim 2026)
3. Elsevier Support. What does the status of my submission mean in Editorial Manager? elsevier.support (Erişim: Ekim 2026)
4. Elsevier Support. How can I approve my submission? elsevier.support (Erişim: Ekim 2026)
5. Elsevier Support. How do I revise my submission in Editorial Manager? elsevier.support (Erişim: Ekim 2026)
6. International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE). Preparing a Manuscript for Submission to a Medical Journal. icmje.org (Erişim: Ekim 2026)
7. ICMJE. Overlapping Publications. icmje.org (Erişim: Ekim 2026)
8. NISO. CRediT – Contributor Roles Taxonomy (ANSI/NISO Z39.104-2022). credit.niso.org (Erişim: Ekim 2026)
9. Huisman J, Smits J. Duration and quality of the peer review process: the author’s perspective. Scientometrics. 2017;113(1):633-50. doi.org/10.1007/s11192-017-2310-5; PMID: 29056794
10. Patel J. New COPE guidelines on publication process manipulation: why they matter. Res Integr Peer Rev. 2018;3:13. doi.org/10.1186/s41073-018-0059-x; PMID: 30505466
11. ICMJE. Defining the Role of Authors and Contributors. icmje.org (Erişim: Ekim 2026)

İlgili Yazılar

• Cover Letter Nasıl Yazılır? Şablon ve Gerçek Örneklerle Rehber
• Desk Reject Ne Demek? Nedenleri ve Nasıl Önlenir
• Major Revision Ne Demek? Minor Revision Farkı ve Sonraki Adımlar